DEHB’li Zihinler İçin Fen Bilimleri: Zorluklardan Başarıya Giden Yol
Fen bilimleri eğitimi, her öğrencinin doğayı ve çevresini anlamlandırması için vazgeçilmez bir temeldir. Ancak Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) olan öğrenciler için bu süreç, tipik gelişim gösteren akranlarına göre daha karmaşık ve zorlayıcı olabilmektedir. 2016-2024 yılları arasındaki bilimsel çalışmaları inceleyen güncel bir sistematik derleme, bu öğrencilerin fen eğitiminde karşılaştıkları engelleri ve başarılarını destekleyen stratejileri gün yüzüne çıkarıyor.DEHB ve Fen Bilimleri: Neden Zorlayıcı?DEHB'li öğrenciler; dikkat dağınıklığı, dürtüsellik ve aşırı hareketlilik nedeniyle sınıf ortamında çeşitli güçlükler yaşarlar. Fen bilimleri dersi ise doğası gereği deney yapma, hipotez kurma, çok aşamalı yönergeleri izleme ve verileri yorumlama gibi yüksek düzeyde yürütücü işlev becerisi gerektirir. [...]
Beyond the Binary: Why “Digital Native” and “Immigrant” Labels No Longer Apply to Teachers
For over two decades, the world of education has been dominated by a simple idea: there are "digital natives," who were born into technology, and "digital immigrants," who had to learn it later in life. This dichotomy, first proposed by Marc Prensky in 2001, suggested that age alone determines how well someone can use technology. However, recent research suggests it is time to retire these labels in favor of a much more nuanced approach: Contextual Digital Identity.The Problem with Generational LabelsThe traditional "native vs. immigrant" view is increasingly criticized for being an oversimplification. Critics argue it lacks empirical evidence and [...]
Bilgi Bolluğunda Öğrenme Yanılsaması: Öğrenmesini Yöneten Toplum Olmak
Öğrenme Yanılsaması ve Bilişsel Boşaltım Makalede sunulan araştırmalar, bilgi bolluğunun her zaman derin öğrenmeye dönüşmediğini, aksine bir "öğrenme yanılsaması" (illusion of learning) yarattığını gösteriyor. Bireyler bir içeriğe maruz kaldıkça ona aşinalık kazanıyor ve bu aşinalığı gerçek bir öğrenme ile karıştırıyorlar. Oysa gerçek öğrenme; bilginin derinlemesine işlenmesini ve uzun süreli bellekte yapılandırılmasını gerektirir. Buna ek olarak, zihinsel çabanın teknolojiye devredilmesi olarak tanımlanan "bilişsel boşaltım" (cognitive offloading) mekanizması devreye giriyor. Yapay zekâ araçlarına aşırı bağımlılık; eleştirel düşünme, bağımsız problem çözme ve derinlemesine öğrenme becerilerini zayıflatma riski taşıyor. Hatta yapay zekâya erişim sağlayan öğrencilerin planlama ve öz-düzenleme stratejilerini daha az kullandıkları, yani [...]
Dijital Amnezi: Bilgi Parmaklarımızın Ucundayken Hafızamıza Ne Oluyor?
Günümüzde bilgiye erişim hiç olmadığı kadar kolay, ancak bu kolaylığın zihinsel ve toplumsal maliyetleri üzerine yeterince düşünüyor muyuz? "Dijital amnezi" olarak adlandırılan fenomen, bireylerin bilgiyi hatırlama sorumluluğunu dijital cihazlara devretmesiyle ortaya çıkan bilişsel bir durumu ifade ediyor. 2011 yılında "Google Etkisi" olarak popülerlik kazanan bu kavram, internette kolayca bulabileceğimiz bilgileri hafızamızda tutma eğilimimizin azaldığını gösteriyor. Ancak bu durum sadece bireysel bir unutkanlık meselesi değil; eğitim sosyolojisi perspektifinden bakıldığında toplumsal yapımızı ve öğrenme kültürümüzü kökten sarsan bir dönüşümdür. Yeni Bir Eşitsizlik Alanı: Dijital Kültürel Sermaye Dijital araçlara erişim ve bu araçları etkin kullanma becerisi, Pierre Bourdieu’nün kavramıyla artık yeni bir [...]
Doğayı Sınıfa Taşıyan Bir Model: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile Besin Zincirini Keşfetmek
Günümüzde çevresel sorunların artması ve biyolojik çeşitliliğin azalması, çevre okuryazarı bireylerin yetiştirilmesini her zamankinden daha zorunlu hale getirmiştir. Bu bağlamda, ekosistemin temel işleyişini temsil eden besin zinciri, sadece ders kitaplarındaki durağan bir şema değil, canlılar arasındaki dinamik bir etkileşim ağı olarak kavranmalıdır. Ancak araştırmalar, öğrencilerin besin zincirini genellikle tek yönlü ve doğrusal bir hiyerarşi olarak algıladıklarını, bir halkadaki değişimin tüm sistemi nasıl etkileyeceğini kavramakta (doğrusal nedensellik yanılgısı) zorlandıklarını göstermektedir. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM), bu zorlukları aşmak ve bilimsel bilgiyi "hikmet" ile birleştirerek eyleme dönüştürmek amacıyla "Bütüncül Şahsiyet Gelişimi" vizyonunu benimsemiştir. Bu vizyon doğrultusunda hazırlanan Fen Bilimleri Dersi Öğretim [...]
Taşlardaki Hafıza: Kaklık’ın Tarihi ve Haydar Baba’nın Toplumsal Mirası
Mezarlıklar, bir toplumun sadece geçmişteki defin kayıtlarını değil; aynı zamanda kimliğini, aidiyetini ve kültürel sürekliliğini yansıtan yaşayan birer arşiv niteliğindedir. Denizli’nin Honaz ilçesine bağlı Kaklık Mahallesi, barındırdığı tarihi mezarlık ve Haydar Baba Türbesi ile Anadolu’nun çok katmanlı kültürel yapısının en somut örneklerinden birini sunmaktadır. Bir Kültürel Arşiv Olarak Kaklık Mezarlığı Kaklık, antik dönemlerden bu yana stratejik bir geçiş güzergâhı üzerinde yer almış, Selçuklu dönemiyle birlikte Türkmen boylarının yerleşim alanı haline gelmiştir. Kaklık Mezarlığı’nda yapılan saha çalışmaları, bu yerleşimin derin izlerini gün yüzüne çıkarmaktadır. Mezarlıkta tespit edilen Salur damgası, Kaz Ayağı motifi ve Hayat Ağacı figürü gibi semboller, bölgenin Oğuz-Türkmen [...]